SPM Sejarah - Tingkatan 4 Bab 1 - Warisan Negara Bangsa-Undang-undang Laut Melaka
​
Undang-undang Laut Melaka disahkan oleh beberapa nakhoda Melaka iaitu Nakhoda Jenal, Nakhoda Diri dan Nakhoda Sahak, serta diperkenankan oleh Sultan Mahmud Shah. Undang-undang ini berfungsi mengawal pelayaran dan perdagangan laut.

Peranan NakhodaNakhoda diibaratkan sebagai raja dalam pelayaran dan mempunyai kuasa penuh di atas kapal. Semua pihak di atas kapal wajib mematuhi arahan nakhoda. Fasal 13.1 memberikan keutamaan berniaga selama empat hari kepada nakhoda, manakala Fasal 13.3 menetapkan bahawa nakhoda perlu bermesyuarat dan mendapatkan persetujuan semua penumpang sekiranya ingin singgah di pelabuhan yang tidak tersenarai.

Peraturan PelayaranUndang-undang Laut Melaka turut menjelaskan peranan jurumudi, malim dan jurubatu. Fasal 9 menyatakan bahawa malim mesti mahir tentang ilmu pelayaran, keadaan ombak, arus dan kedudukan bulan bintang bagi memastikan keselamatan pelayaran. Hukuman bunuh boleh dikenakan terhadap malim yang cuai sehingga menyebabkan kerosakan dan pelanggaran undang-undang.

Jenayah di Atas KapalPerbuatan jenayah di atas kapal dianggap menggugat ketenteraman dan keselamatan isi kapal. Oleh itu, Undang-undang Laut Melaka menetapkan hukuman yang tegas terhadap kesalahan seperti mencuri, memberontak dan membunuh. Fasal 5 menyatakan bahawa hukuman mati akan dijatuhkan kepada mereka yang melakukan pembunuhan.

Percukaian dalam Undang-undang Laut MelakaSistem percukaian dilaksanakan secara adil dan sistematik. Cukai yang dikenakan ialah cukai pelayaran dan hasil perniagaan. Fasal 6.3 menyatakan bahawa nakhoda menentukan jumlah cukai. Sekiranya penumpang turun sebelum tempoh tiga tahun, tiga bulan atau tiga hari, mereka akan dikenakan cukai sebanyak satu persepuluh daripada hasil dagangan.

​SPM Sejarah - Tingkatan 4 - Warisan Negara Bangsa-Hubungan Pemerintah dan Rakyat

Dalam Kesultanan Melayu Melaka, wujud hubungan yang erat antara pemerintah dan rakyat. Hubungan ini memainkan peranan penting dalam menggerakkan sistem pemerintahan supaya berjalan dengan lancar. Hubungan timbal balik antara sultan sebagai pemerintah dengan rakyat yang diperintah telah mengukuhkan sistem pemerintahan Melaka kerana kedua-dua pihak saling bergantung dan bekerjasama.

Hierarki Sosial Kesultanan Melayu Melaka

Masyarakat Kesultanan Melayu Melaka terbahagi kepada dua golongan utama, iaitu golongan pemerintah dan golongan diperintah. Golongan pemerintah terdiri daripada sultan, pembesar, kerabat diraja dan ulama yang bertanggungjawab mentadbir kerajaan. Golongan diperintah pula merangkumi peniaga, petani, tukang dan nelayan, serta golongan hamba seperti hamba raja, hamba berhutang dan hamba biasa yang menyumbang tenaga dan perkhidmatan kepada kerajaan.

Peranan Sultan

Sultan berperanan sebagai ketua pemerintah yang melindungi dan menjaga keselamatan rakyat. Baginda juga bertanggungjawab mewujudkan perpaduan dalam kalangan rakyat serta memastikan kemakmuran dan kestabilan kerajaan. Selain itu, sultan menggubal dan melaksanakan undang-undang bagi mengawal pentadbiran negara. Baginda turut mengutip hasil melalui sistem serah dan menyediakan tentera melalui sistem kerah untuk mempertahankan kerajaan.

Peranan Pembesar

Pembesar memainkan peranan penting dalam membantu sultan mentadbir kerajaan. Mereka bertanggungjawab menjaga keamanan dan kebajikan rakyat di kawasan pegangan masing-masing. Selain itu, pembesar bertindak sebagai perantara antara sultan dengan rakyat dengan menyampaikan arahan pemerintah serta aduan rakyat.

Peranan Rakyat

Rakyat berperanan menunjukkan taat setia kepada sultan dengan mematuhi segala arahan pemerintah. Mereka juga berkhidmat sebagai tentera untuk mempertahankan kerajaan. Selain itu, rakyat terlibat dalam majlis umum seperti gotong-royong serta membantu mengayuh atau mengemudi kapal perang. Rakyat turut menyumbang tenaga kerja melalui sistem kerah seperti membina istana, jalan dan kemudahan awam.