SPM Sejarah - Bab 1 Tingkatan 4 - Warisan Negara Bangsa-​Latar Belakang Negara Bangsa Sebelum Kedatangan Barat

Untuk Melihat Kandungan Sejarah SPM Tingkatan 4 dan 5 yang lain klik di sini ​
Asas pembentukan negara bangsa di Alam Melayu telah wujud sejak sebelum kedatangan kuasa Barat. Kewujudan ini dibuktikan melalui kemunculan dan kemasyhuran kerajaan-kerajaan Alam Melayu yang berjaya membentuk sistem pemerintahan tersendiri. Proses pembentukan negara bangsa tersebut mengambil masa yang panjang dan berkembang secara berperingkat. Pembentukan negara bangsa kerajaan Alam Melayu mempunyai perbezaan yang ketara jika dibandingkan dengan konsep negara bangsa di Barat. Antara ciri utama negara bangsa Alam Melayu ialah kewujudan raja, undang-undang, wilayah pengaruh dan rakyat.

Raja

Sesebuah kerajaan Alam Melayu terbentuk apabila adanya raja yang berperanan sebagai pemerintah tertinggi dan dibantu oleh pembesar. Kedudukan raja diperkukuhkan melalui sistem pembesar dan pentadbiran yang tersusun. Raja bukan sahaja ditaati, malah dianggap suci oleh rakyat. Sebagai contoh, Raja Champa dianggap suci dan dikaitkan dengan Dewa Siva, menunjukkan kepercayaan rakyat terhadap kesucian dan kewibawaan raja.

Undang-undang

Undang-undang dilaksanakan dalam kerajaan Alam Melayu dengan tujuan menjamin kesejahteraan kerajaan dan rakyat. Undang-undang ini terpakai di seluruh wilayah pengaruh dan menjadi panduan dalam pentadbiran kerajaan. Sebagai contoh, undang-undang Kutara Manawa diamalkan oleh kerajaan Majapahit sebagai asas peraturan dan pentadbiran.

Wilayah Pengaruh

Wilayah pengaruh merujuk kepada kawasan di mana rakyat menerima dan memperakui pemerintahan seseorang raja. Kawasan ini menunjukkan kekuasaan dan pengaruh sesebuah kerajaan. Wilayah pengaruh menjadi bukti kedaulatan raja dan penerimaan rakyat terhadap pemerintahan tersebut.

Kerajaan Funan

Kerajaan Funan merupakan contoh kerajaan Alam Melayu yang mempunyai wilayah pengaruh yang luas. Wilayah pemerintahannya meliputi kawasan Sungai Mekong, Teluk Cam Ranh, selatan Myanmar dan Segenting Kra. Keluasan wilayah ini menunjukkan kekuatan dan pengaruh Kerajaan Funan dalam Alam Melayu.

Rakyat

Rakyat merujuk kepada penduduk yang menetap di sesuatu wilayah dan menunjukkan kesetiaan kepada raja. Mereka taat kepada pemerintah dan tidak menderhaka terhadap raja. Dalam Kerajaan Srivijaya, rakyat membuktikan kesetiaan mereka melalui upacara persetiaan dan meminum air sumpah. Air sumpah tersebut dituangkan ke atas inskripsi Telaga Batu dan dialirkan ke corong di bawahnya sebelum diminum oleh rakyat sebagai tanda taat setia kepada raja.

Ciri-ciri Negara Bangsa Kerajaan Srivijaya

Nama Srivijaya membawa maksud “cahaya kemenangan”. Perkataan “Sri” berasal daripada bahasa Sanskrit yang bermaksud cahaya, manakala “Vijaya” bermaksud kemenangan. Pusat pemerintahan Kerajaan Srivijaya terletak di Palembang. Kerajaan ini meneruskan ciri-ciri negara bangsa Alam Melayu yang diasaskan oleh Kerajaan Funan dan Champa. Kesinambungan ciri-ciri tersebut membolehkan Srivijaya berkembang menjadi sebuah empayar yang terkenal. Ciri-ciri negara bangsa yang membawa kesejahteraan kepada empayar Srivijaya kemudiannya diwarisi oleh Kesultanan Melayu Melaka.

Kesinambungan Negara Bangsa di Johor-Riau

Ciri-ciri negara bangsa Alam Melayu tidak terhenti setakat Kesultanan Melayu Melaka sahaja, malah diteruskan oleh Kesultanan Johor-Riau. Kesultanan ini mengekalkan ciri-ciri negara bangsa dengan memberikan penekanan terhadap kepentingan Islam dalam pemerintahan dan kehidupan masyarakat.

Kesimpulan

Kesannya, kesinambungan ciri-ciri negara bangsa Alam Melayu telah memperkukuhkan kedudukan kerajaan-kerajaan Melayu sehingga menjadi terkenal dan berkuasa di Alam Melayu. Keutuhan sistem pemerintahan, kesetiaan rakyat, keluasan wilayah pengaruh dan pelaksanaan undang-undang yang berkesan menjadikan kerajaan-kerajaan ini berwibawa serta disegani.
Untuk Melihat Kandungan Sejarah SPM Tingkatan 4 dan 5 yang lain klik di sini ​