SPM Sejarah - Tingkatan 4 Bab 1 - Warisan Negara Bangsa-Keunggulan Sistem Pentadbiran Kesultanan Melayu Melaka
​Untuk Melihat Kandungan Sejarah SPM Tingkatan 4 dan 5 yang lain klik di sini ​
​Kesultanan Melayu Melaka mempunyai sistem pentadbiran yang lengkap, tersusun dan berhierarki. Sistem ini dikenali sebagai sistem Pembesar Empat Lipatan yang membahagikan tugas pentadbiran secara jelas. Sultan memberikan kuasa mentadbir wilayah, sungai dan pulau kepada Pembesar Berempat melalui kawasan pegangan. Sultan merupakan ketua pemerintah tertinggi yang mempunyai kuasa dalam urusan pentadbiran, peperangan, hubungan diplomatik dan hal ehwal agama. Dalam menjalankan tugas, sultan dibantu oleh Pembesar Berempat iaitu Bendahara, Penghulu Bendahari, Temenggung dan Laksamana. Selain itu, pembesar lain seperti Syahbandar, Bentara, Orang Kaya, hulubalang dan penghulu turut membantu dalam pentadbiran Kesultanan Melayu Melaka.

Struktur Sosial Kerajaan Alam Melayu
Struktur sosial masyarakat Alam Melayu disusun secara berlapis. Di peringkat tertinggi ialah golongan diraja yang terdiri daripada sultan dan keluarga diraja. Di bawahnya ialah golongan bangsawan yang memainkan peranan penting dalam pentadbiran. Seterusnya ialah rakyat merdeka yang menjalankan kegiatan ekonomi dan kehidupan seharian. Golongan paling bawah dalam struktur sosial ialah hamba yang berkhidmat kepada pemerintah dan golongan atasan.

Pentadbiran Peringkat Pusat
Pentadbiran peringkat pusat Kesultanan Melayu Melaka dilaksanakan oleh Pembesar Berempat. Bendahara memegang peranan paling penting sebagai ketua pentadbir, ketua turus angkatan tentera, penasihat utama sultan dan pemangku sultan ketika ketiadaan baginda. Penghulu Bendahari pula bertanggungjawab menguruskan perbendaharaan dan sistem kewangan secara teratur serta menerima hasil daripada perdagangan, cukai dan ufti dari wilayah naungan dan taklukan. Temenggung berperanan menjaga keselamatan kota Melaka, manakala Laksamana bertindak sebagai panglima angkatan laut. Selain itu, Syahbandar bertugas memungut cukai di pelabuhan. Kesultanan Melayu Melaka juga mempunyai sistem kewangan yang teratur dan kutipan cukai dilaksanakan oleh pembesar berdasarkan kawasan pegangan.

Pengurusan Hasil dan Keselamatan
Hasil cukai yang diperoleh digunakan untuk membina istana dan membeli senjata bagi mempertahankan kerajaan. Pembesar bijak mengawal perbendaharaan Melaka sehingga menjadikan Melaka sebuah kerajaan yang maju dan makmur. Sistem keselamatan Kesultanan Melayu Melaka juga cekap dan berkesan, sekali gus menjamin keamanan serta kesejahteraan masyarakat.

Pentadbiran Peringkat Jajahan
Di peringkat jajahan, pembesar diberi tanggungjawab untuk menguruskan pentadbiran daerah dan kampung. Mereka dilantik oleh sultan dan Pembesar Berempat. Tugas utama pembesar jajahan ialah mengekalkan keamanan serta mengutip cukai di kawasan pentadbiran masing-masing. Persefahaman dan permuafakatan antara sultan dengan pembesar membawa kepada kesejahteraan Melaka. Pentadbiran yang teratur mencerminkan kebijaksanaan pemerintah, manakala agihan tugas yang sistematik memberikan peranan yang jelas kepada setiap pembesar. Kesannya, pentadbiran berjalan lancar, cekap dan menjadikan Melaka sebagai sebuah empayar yang unggul.
Untuk Melihat Kandungan Sejarah SPM Tingkatan 4 dan 5 yang lain klik di sini ​