SPM Sejarah – Tingkatan 5 Bab 2: Perlembagaan Persekutuan

Pindaan Perlembagaan Persekutuan 1963 dan 1965

Pengenalan

Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu 1957 menjadi asas kepada Perlembagaan Persekutuan Malaysia apabila negara Malaysia dibentuk pada 16 September 1963. Pembentukan Malaysia yang melibatkan penggabungan Tanah Melayu, Sabah, Sarawak dan Singapura telah mewujudkan sebuah Persekutuan yang lebih besar dan kompleks. Oleh sebab itu, beberapa pindaan terhadap Perlembagaan perlu dilakukan bagi memastikan sistem pemerintahan, pentadbiran dan kehakiman dapat berfungsi dengan berkesan mengikut keperluan negara yang baharu.

Pindaan-pindaan ini bukan sahaja bertujuan menyesuaikan struktur pentadbiran dengan kemasukan negeri-negeri baharu, malah turut memastikan hak serta kedudukan Sabah dan Sarawak dipelihara seperti yang dipersetujui semasa pembentukan Malaysia. Selain itu, perubahan terhadap Perlembagaan membolehkan negara terus ditadbir secara teratur berdasarkan prinsip Raja Berperlembagaan, Demokrasi Berparlimen dan kedaulatan undang-undang.

Pindaan Perlembagaan 1963

Selepas pembentukan Malaysia, Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu 1957 telah dipinda dengan memasukkan beberapa peruntukan baharu yang sesuai dengan struktur negara yang baharu. Pindaan ini penting bagi memastikan sistem pentadbiran, kehakiman dan pemerintahan dapat meliputi seluruh Persekutuan Malaysia. Secara keseluruhannya, pindaan pada tahun 1963 memberi tumpuan kepada tiga aspek utama, iaitu penyusunan semula struktur Mahkamah Atasan, penubuhan Mahkamah Tinggi Borneo dan pewujudan jawatan Yang di-Pertua Negeri bagi Sabah dan Sarawak.

Struktur Mahkamah Atasan

Sebelum pembentukan Malaysia, struktur Mahkamah Atasan di Persekutuan Tanah Melayu adalah berdasarkan sistem Mahkamah Tertinggi England yang terdiri daripada Mahkamah Atasan dan Mahkamah Rayuan. Namun begitu, selepas Malaysia ditubuhkan pada tahun 1963, sistem kehakiman negara telah disusun semula supaya dapat memenuhi keperluan sebuah negara Persekutuan yang lebih luas.

Mahkamah Persekutuan diwujudkan sebagai mahkamah tertinggi negara yang mempunyai kuasa untuk mentafsir Perlembagaan serta menyelesaikan pertikaian antara Kerajaan Persekutuan dengan kerajaan negeri. Di samping itu, tiga Mahkamah Atasan diwujudkan bagi meliputi Persekutuan Tanah Melayu, Singapura serta Sarawak dan Sabah. Penyusunan semula ini membantu memastikan pentadbiran keadilan dapat dijalankan secara lebih sistematik, cekap dan adil di seluruh negara.

Pembentukan Mahkamah Tinggi Borneo

Selain mengekalkan Mahkamah Tinggi Malaya bagi Semenanjung Malaysia, kerajaan turut menubuhkan Mahkamah Tinggi Borneo untuk mengendalikan urusan kehakiman di Sabah dan Sarawak. Penubuhan mahkamah ini bertujuan memastikan kes-kes yang berlaku di kedua-dua negeri dapat dibicarakan dengan lebih cepat tanpa perlu bergantung sepenuhnya kepada Mahkamah Tinggi Malaya.

Bagi melancarkan pentadbiran kehakiman di wilayah Borneo, jawatan Ketua Hakim Borneo diwujudkan dengan pusat pentadbirannya di Kuching, Sarawak pada tahun 1963. Pada tahun 1994, jawatan tersebut ditukar kepada Ketua Hakim Sabah dan Sarawak bagi mencerminkan bidang kuasanya dengan lebih jelas. Penubuhan Mahkamah Tinggi Borneo membuktikan bahawa kerajaan memberikan perhatian terhadap keperluan pentadbiran kehakiman yang berasingan bagi Sabah dan Sarawak dalam Persekutuan Malaysia.

Jawatan Yang di-Pertua Negeri

Pembentukan Malaysia turut membawa kepada pewujudan jawatan Yang di-Pertua Negeri sebagai ketua negeri bagi Sabah dan Sarawak. Berbeza dengan kebanyakan negeri di Semenanjung Malaysia yang mempunyai Sultan atau Raja sebagai pemerintah, Sabah dan Sarawak diketuai oleh Yang di-Pertua Negeri yang dilantik oleh Yang di-Pertuan Agong.

Walaupun menjadi ketua negeri, Yang di-Pertua Negeri tidak mentadbir secara bersendirian. Sebaliknya, baginda menjalankan tugas berdasarkan nasihat kerajaan negeri, iaitu Majlis Tertinggi bagi Sarawak dan Kabinet Negeri bagi Sabah. Sistem ini memastikan pentadbiran negeri berjalan mengikut prinsip Raja Berperlembagaan dan Demokrasi Berparlimen yang menjadi asas pemerintahan Malaysia.

Pindaan Perlembagaan 1965

Dua tahun selepas pembentukan Malaysia, Perlembagaan sekali lagi dipinda berikutan pemisahan Singapura daripada Malaysia. Pindaan ini telah diusulkan oleh Tunku Abdul Rahman Putra Al-Haj, Perdana Menteri Malaysia yang pertama, di Parlimen pada 7 Ogos 1965. Selepas mendapat persetujuan Parlimen, Singapura secara rasmi keluar daripada Malaysia dan menjadi sebuah negara yang berdaulat.

Pemisahan Singapura memerlukan beberapa perubahan terhadap Perlembagaan Persekutuan supaya kandungannya selaras dengan keadaan negara yang baharu. Oleh itu, semua peruntukan yang berkaitan dengan Singapura telah dimansuhkan. Antaranya termasuklah perkara yang melibatkan imigresen, kewangan, hubungan luar negara dan pertahanan. Pindaan ini memastikan Perlembagaan terus menjadi dokumen undang-undang tertinggi yang tepat serta relevan dengan struktur Malaysia selepas tahun 1965.

Rumusan

Perlembagaan Persekutuan merupakan dokumen yang sentiasa berkembang mengikut perubahan dan keperluan negara. Pindaan yang dilakukan pada tahun 1963 membolehkan Perlembagaan disesuaikan dengan pembentukan Malaysia melalui penyusunan semula sistem kehakiman, pentadbiran negeri serta pelantikan Yang di-Pertua Negeri di Sabah dan Sarawak. Sementara itu, pindaan pada tahun 1965 pula dibuat bagi menyesuaikan Perlembagaan selepas pemisahan Singapura daripada Malaysia.

Keseluruhannya, pindaan-pindaan ini menunjukkan bahawa Perlembagaan Persekutuan bersifat dinamik dan mampu berubah mengikut perkembangan politik, pentadbiran dan keperluan semasa tanpa mengabaikan prinsip-prinsip asas negara. Sebagai rakyat Malaysia, kita hendaklah memahami, menghormati dan mempertahankan Perlembagaan Persekutuan kerana dokumen ini menjadi asas kepada kestabilan politik, kedaulatan undang-undang, keamanan serta kemajuan negara.