SPM Sejarah – Tingkatan 5 Bab 2: Perlembagaan Persekutuan -Sejarah Penggubalan Perlembagaan Persekutuan

Sejarah penggubalan Perlembagaan Persekutuan bermula pada tahun 1877 dan berkembang secara berperingkat sehingga negara mencapai kemerdekaan pada tahun 1957. Dalam tempoh ini, sistem perundangan di Tanah Melayu mengalami pelbagai perubahan bagi membentuk sebuah sistem pemerintahan yang lebih tersusun dan sistematik. Perkembangan ini akhirnya menjadi asas kepada pembentukan Perlembagaan Persekutuan yang digunakan sehingga hari ini.

Di Negeri-negeri Selat, pihak British telah memperkenalkan Charter of Justice (Piagam Keadilan) bagi melindungi hak dan kepentingan penduduk. Piagam ini menjadi asas kepada pelaksanaan sistem kehakiman moden dengan memastikan undang-undang dilaksanakan secara lebih adil dan teratur. Selain melindungi hak rakyat, Charter of Justice turut membantu mewujudkan sistem mahkamah yang lebih tersusun untuk menyelesaikan pertikaian mengikut undang-undang.

Di negeri-negeri Melayu pula, usaha menggubal undang-undang secara rasmi bermula dengan penubuhan Majlis Negeri Perak pada tahun 1877. Majlis ini merupakan badan perundangan pertama yang bertanggungjawab membincangkan dasar pentadbiran serta menggubal undang-undang bagi negeri Perak. Penubuhannya menjadi titik permulaan kepada perkembangan sistem perundangan moden di negeri-negeri Melayu dan kemudiannya menjadi contoh kepada negeri-negeri lain.

Dalam sesebuah negara yang berdaulat, pembentukan undang-undang hendaklah dilakukan oleh badan perundangan yang sah. Langkah ini penting bagi memastikan setiap undang-undang yang digubal mempunyai kuasa undang-undang, melindungi hak rakyat serta menjamin keadilan dan ketenteraman dalam negara.

Di Malaysia, badan perundangan tersebut dikenali sebagai Parlimen. Parlimen merupakan institusi tertinggi yang diberi kuasa oleh Perlembagaan untuk menggubal, membahaskan, meluluskan dan meminda undang-undang negara. Setiap rang undang-undang perlu melalui proses perbahasan dan kelulusan di Parlimen sebelum boleh dikuatkuasakan.

Sejak negara mencapai kemerdekaan pada tahun 1957, Parlimen bukan sahaja berkuasa menggubal undang-undang baharu, malah mempunyai kuasa untuk meminda Perlembagaan Persekutuan apabila diperlukan. Pindaan dilakukan bagi memastikan Perlembagaan sentiasa relevan dengan perubahan semasa, di samping mengekalkan kestabilan politik, melindungi hak rakyat dan mempertahankan kedaulatan negara. Melalui peranan ini, Parlimen terus menjadi institusi penting dalam memastikan sistem pemerintahan Malaysia berjalan mengikut lunas Perlembagaan dan prinsip kedaulatan undang-undang.

1877 – Permulaan Sistem Perundangan Moden

Sejarah penggubalan Perlembagaan Persekutuan bermula pada tahun 1877 apabila Majlis Negeri Perak mengadakan mesyuarat pertamanya yang dipengerusikan oleh Raja Muda Yusuf. Penubuhan majlis ini merupakan titik permulaan kepada perkembangan sistem perundangan moden di negeri-negeri Melayu. Sebelum itu, pentadbiran negeri banyak bergantung kepada kuasa Sultan dan pembesar serta berlandaskan adat dan hukum tradisional.

Majlis Negeri Perak diberikan tanggungjawab untuk membincangkan dasar pentadbiran dan menggubal undang-undang bagi negeri Perak. Kejayaan badan ini menjadi contoh kepada negeri-negeri Melayu yang lain untuk menubuhkan Majlis Negeri masing-masing. Perkembangan tersebut menjadi asas kepada pembentukan sistem perundangan yang lebih tersusun dan akhirnya membawa kepada penggubalan Perlembagaan Persekutuan.

1946 – Perkembangan Badan Perundangan

Menjelang tahun 1946, sistem penggubalan undang-undang di Tanah Melayu menjadi lebih teratur mengikut struktur pentadbiran British. Setiap kumpulan negeri mempunyai badan perundangan yang bertanggungjawab menggubal undang-undang mengikut bidang kuasa masing-masing.

Di Negeri-negeri Selat (NNS), undang-undang digubal oleh Majlis Undangan Negeri. Bagi Negeri-negeri Melayu Bersekutu (NNMB) pula, tugas tersebut dijalankan oleh Majlis Persekutuan, manakala di Negeri-negeri Melayu Tidak Bersekutu (NNMTB), undang-undang digubal oleh Majlis Negeri. Walaupun setiap wilayah mempunyai badan perundangan yang berbeza, semuanya memainkan peranan penting dalam membentuk sistem pentadbiran moden yang menjadi asas kepada sistem perundangan negara selepas kemerdekaan.

1948 – Perjanjian Persekutuan Tanah Melayu

Satu perubahan besar berlaku pada tahun 1948 apabila Perjanjian Persekutuan Tanah Melayu 1948 ditandatangani. Perjanjian ini melahirkan sebuah Perlembagaan baharu bagi Persekutuan Tanah Melayu yang terdiri daripada sembilan buah negeri Melayu, Melaka dan Pulau Pinang. Perlembagaan ini menjadi asas kepada pembentukan sebuah kerajaan Persekutuan yang lebih tersusun.

Antara perkara penting yang terkandung dalam Perlembagaan tersebut ialah sistem pentadbiran negara, kedudukan dan kuasa Raja-Raja Melayu, sistem perundangan serta syarat kewarganegaraan. Perjanjian ini menjadi langkah penting ke arah pembentukan sebuah negara yang berdaulat dan membuka jalan kepada usaha mencapai kemerdekaan.

1957 – Penggubalan Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu

Menjelang kemerdekaan, sebuah suruhanjaya bebas dikenali sebagai Suruhanjaya Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu atau Suruhanjaya Reid telah ditubuhkan untuk merangka Perlembagaan bagi negara yang bakal merdeka. Suruhanjaya ini mendapatkan pandangan daripada Raja-Raja Melayu, parti-parti politik dan pelbagai pertubuhan bagi memastikan Perlembagaan yang digubal dapat memenuhi keperluan semua rakyat.

Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu 1957 digubal berdasarkan model Westminster yang diamalkan di Britain, namun kandungannya disesuaikan dengan sejarah, budaya dan sistem pemerintahan di Tanah Melayu. Perlembagaan ini mula berkuat kuasa pada 31 Ogos 1957, iaitu tarikh negara mencapai kemerdekaan. Sehingga hari ini, Perlembagaan tersebut terus menjadi asas kepada Perlembagaan Persekutuan Malaysia dan menjadi panduan utama dalam sistem pemerintahan serta pentadbiran negara.

Lima Perkara Terma Rujukan Utama dalam Perjanjian Persekutuan Tanah Melayu 1957

Semasa menggubal Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu 1957, Suruhanjaya Reid diberikan lima terma rujukan utama sebagai panduan. Terma-terma ini bertujuan memastikan Perlembagaan yang digubal dapat mewujudkan sebuah negara yang stabil, adil dan sesuai untuk sebuah masyarakat yang berbilang kaum. Kesemua perkara ini kemudiannya menjadi asas kepada sistem pemerintahan Malaysia sehingga hari ini.

1. Kerajaan Persekutuan yang Kukuh

Salah satu terma rujukan utama ialah mewujudkan sebuah Kerajaan Persekutuan yang kukuh. Sebuah kerajaan yang kuat dan stabil amat penting bagi memastikan negara dapat ditadbir dengan berkesan selepas mencapai kemerdekaan. Oleh itu, Kerajaan Persekutuan diberikan kuasa terhadap perkara-perkara penting seperti pertahanan, keselamatan, kewangan, hubungan luar negara dan pentadbiran negara. Pada masa yang sama, kerajaan negeri masih diberikan kuasa dalam bidang tertentu seperti tanah, agama Islam dan kerajaan tempatan. Pembahagian kuasa ini membantu melancarkan pentadbiran negara serta mengelakkan pertindihan kuasa antara Kerajaan Persekutuan dengan Kerajaan Negeri.

2. Jaminan Kedudukan Raja-raja Melayu

Suruhanjaya Reid turut memastikan bahawa institusi Raja-Raja Melayu terus dikekalkan sebagai sebahagian daripada sistem pemerintahan negara. Walaupun negara mengamalkan sistem Demokrasi Berparlimen, Raja-Raja Melayu tetap diiktiraf sebagai lambang kedaulatan, perpaduan dan kesinambungan warisan negara. Perlembagaan memperuntukkan bahawa Yang di-Pertuan Agong dipilih daripada kalangan Raja-Raja Melayu untuk menjadi Ketua Utama Negara, manakala Sultan atau Raja kekal sebagai ketua negeri masing-masing. Peruntukan ini memastikan institusi beraja terus dipelihara selepas kemerdekaan.

3. Jaminan Kedudukan Istimewa Orang Melayu dan Kepentingan Sah Kaum-kaum Lain

Perlembagaan juga memberikan jaminan terhadap kedudukan istimewa orang Melayu, di samping melindungi kepentingan sah kaum-kaum lain. Peruntukan ini diwujudkan bagi mengiktiraf kedudukan orang Melayu sebagai penduduk asal Tanah Melayu serta membantu meningkatkan taraf sosioekonomi mereka. Dalam masa yang sama, Perlembagaan menjamin bahawa hak-hak kaum lain seperti hak memiliki harta, menjalankan perniagaan, mendapat pendidikan dan mengamalkan agama serta budaya masing-masing terus dipelihara. Keseimbangan ini menjadi asas kepada keharmonian dan perpaduan masyarakat berbilang kaum di Malaysia.

4. Parlimen Mengandungi Dua Dewan

Suruhanjaya Reid turut mencadangkan supaya Parlimen Malaysia mengandungi dua dewan, iaitu Dewan Rakyat dan Dewan Negara. Dewan Rakyat dianggotai oleh wakil rakyat yang dipilih melalui pilihan raya umum untuk mewakili suara rakyat. Dewan Negara pula dianggotai oleh senator yang mewakili negeri-negeri serta individu yang dilantik berdasarkan pengalaman dan kepakaran tertentu. Sistem dua dewan ini diwujudkan bagi memastikan setiap rang undang-undang dibincangkan, diteliti dan disemak dengan lebih menyeluruh sebelum diluluskan. Langkah ini membantu meningkatkan kualiti undang-undang yang digubal serta mengukuhkan amalan demokrasi di negara ini.

5. Kewarganegaraan yang Sama

Satu lagi terma rujukan penting ialah mewujudkan taraf kewarganegaraan yang sama kepada semua rakyat yang memenuhi syarat yang ditetapkan. Sebelum kemerdekaan, tidak wujud satu taraf kewarganegaraan yang seragam kerana penduduk dikategorikan mengikut negeri atau wilayah masing-masing. Melalui Perlembagaan Persekutuan 1957, semua individu yang layak diberikan taraf kewarganegaraan yang sama tanpa mengira kaum atau negeri asal. Peruntukan ini berjaya membentuk identiti kebangsaan yang lebih kukuh, menggalakkan kesetiaan kepada negara serta memupuk perpaduan dalam kalangan rakyat Malaysia yang berbilang kaum.