SPM Sejarah - Tingkatan 5 Bab 3 - Amalan Demokrasi dan Raja Berperlembagaan - Amalan Demokrasi dan Pengasingan Kuasa

Untuk Melihat Kandungan Sejarah SPM Tingkatan 4 dan 5 yang lain klik di sini

Pengenalan

Perlembagaan Persekutuan menjadi asas kepada pelaksanaan sistem demokrasi di Malaysia. Melalui perlembagaan ini, amalan demokrasi dilaksanakan bagi memastikan pentadbiran negara berjalan secara teratur, adil dan mengikut lunas undang-undang. Antara amalan demokrasi yang diamalkan ialah pilihan raya, jaminan kebebasan asasi, serta pengasingan kuasa antara badan pemerintahan di peringkat Persekutuan dan negeri.

Amalan Pilihan Raya

Pilihan raya merupakan salah satu ciri utama sistem demokrasi di Malaysia dan lazimnya diadakan setiap lima tahun sekali. Sejak negara mencapai kemerdekaan, pilihan raya dilaksanakan secara berkala bagi memberi peluang kepada rakyat memilih kerajaan melalui proses demokrasi.

Dalam pilihan raya, parti-parti politik bertanding untuk memperoleh mandat daripada rakyat bagi membentuk Kerajaan Persekutuan atau Kerajaan Negeri. Sepanjang tempoh kempen, calon dan parti politik memperkenalkan manifesto masing-masing supaya rakyat dapat membuat pilihan yang tepat berdasarkan dasar serta perancangan yang ditawarkan.

Melalui proses mengundi, rakyat menggunakan hak mereka untuk memilih wakil yang akan mentadbir negara. Sistem undi secara rahsia pula menjamin kebebasan memilih tanpa sebarang tekanan, sekali gus membuktikan bahawa kerajaan yang dibentuk mendapat mandat daripada rakyat.

Kebebasan Asasi

Untuk Melihat Kandungan Sejarah SPM Tingkatan 4 dan 5 yang lain klik di sini

Kebebasan asasi ialah hak yang dimiliki oleh setiap individu dan dijamin oleh Perlembagaan Persekutuan. Hak-hak ini diberikan bagi memastikan setiap warganegara dapat hidup dengan aman, bebas dan dilindungi oleh undang-undang.

Antara hak yang dijamin ialah kebebasan diri, iaitu seseorang tidak boleh diambil nyawa atau dilucutkan kebebasannya kecuali mengikut undang-undang. Selain itu, setiap individu bebas mengamalkan agama masing-masing, manakala Islam kekal sebagai agama Persekutuan.

Perlembagaan juga menjamin hak dalam pendidikan dengan melarang diskriminasi terhadap warganegara berdasarkan agama, kaum, keturunan atau tempat lahir. Di samping itu, setiap rakyat mempunyai hak untuk bersuara, berhimpun secara aman dan menubuhkan persatuan mengikut peruntukan undang-undang.

Walau bagaimanapun, kebebasan asasi bukanlah hak yang mutlak. Parlimen boleh mengenakan sekatan tertentu melalui undang-undang bagi memastikan keselamatan negara, ketenteraman awam dan kesejahteraan masyarakat sentiasa terpelihara.

Bagi mempromosikan serta melindungi hak asasi manusia di Malaysia, Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM) telah ditubuhkan di bawah Akta Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia 1999 (Akta 597). Suruhanjaya ini berperanan meningkatkan kesedaran masyarakat tentang hak asasi serta memastikan hak setiap individu terus dihormati dan dilindungi.

Kebebasan Asasi Berdasarkan Perlembagaan Persekutuan

Untuk Melihat Kandungan Sejarah SPM Tingkatan 4 dan 5 yang lain klik di sini



Perlembagaan Persekutuan menjamin beberapa hak asasi kepada setiap warganegara bagi memastikan mereka dapat hidup dengan aman, bebas dan dilindungi oleh undang-undang. Hak-hak ini menjadi asas kepada amalan demokrasi di Malaysia, namun pelaksanaannya tertakluk kepada undang-undang demi menjaga keselamatan dan kepentingan negara.

Kebebasan Diri

Setiap individu berhak menikmati kebebasan diri dan dilindungi oleh undang-undang. Tiada seseorang boleh diambil nyawanya atau dilucutkan kebebasannya kecuali melalui proses yang diperuntukkan oleh undang-undang.

Kebebasan Beragama

Perlembagaan menetapkan bahawa Islam ialah agama Persekutuan, namun penganut agama lain bebas mengamalkan kepercayaan dan agama masing-masing secara aman serta harmoni tanpa gangguan.

Hak Berkenaan dengan Pendidikan

Setiap warganegara berhak mendapat peluang pendidikan tanpa sebarang diskriminasi. Tiada sesiapa boleh didiskriminasikan atas alasan agama, kaum, keturunan atau tempat lahir dalam memperoleh pendidikan.

Kebebasan Bersuara, Berhimpun dan Berpersatuan

Perlembagaan turut menjamin hak setiap warganegara untuk bersuara, berhimpun secara aman dan menubuhkan persatuan. Kebebasan ini membolehkan rakyat menyuarakan pandangan, menyertai aktiviti kemasyarakatan dan bergabung dalam pertubuhan yang sah mengikut peruntukan undang-undang.

Pengasingan Kuasa dalam Pemerintahan

Untuk Melihat Kandungan Sejarah SPM Tingkatan 4 dan 5 yang lain klik di sini



Malaysia mengamalkan konsep pengasingan kuasa bagi memastikan pentadbiran negara berjalan secara lebih teratur dan mengelakkan penyalahgunaan kuasa. Kuasa pemerintahan dibahagikan kepada tiga badan utama, iaitu Badan Perundangan, Badan Eksekutif  dan Badan Kehakiman.

Yang di-Pertuan Agong sebagai Ketua Utama Negara merupakan punca kuasa kepada ketiga-tiga badan tersebut. Setiap badan mempunyai bidang kuasa dan tanggungjawab yang berbeza sebagaimana yang diperuntukkan oleh Perlembagaan Persekutuan.

Struktur Pentadbiran Persekutuan

Struktur pentadbiran Persekutuan Malaysia berasaskan konsep pengasingan kuasa, iaitu kuasa pemerintahan dibahagikan kepada Badan Perundangan, Badan Eksekutif dan Badan Kehakiman. Pembahagian ini bertujuan memastikan pentadbiran negara berjalan secara teratur, mengelakkan penyalahgunaan kuasa serta mewujudkan mekanisme semak dan imbang antara ketiga-tiga badan tersebut.

Di peringkat tertinggi, Yang di-Pertuan Agong ialah Ketua Utama Negara dan menjadi punca kuasa kepada ketiga-tiga badan pemerintahan. Majlis Raja-Raja pula berperanan dalam perkara tertentu yang diperuntukkan oleh Perlembagaan, termasuk berkaitan institusi Raja Berperlembagaan dan hal ehwal negara.

Badan Perundangan berfungsi menggubal undang-undang negara. Pada peringkat Persekutuan, badan ini ialah Parlimen yang terdiri daripada Dewan Rakyat dan Dewan Negara. Dewan Rakyat membahaskan serta meluluskan rang undang-undang yang mewakili kepentingan rakyat, manakala Dewan Negara meneliti dan menyemak rang undang-undang sebelum diperkenankan oleh Yang di-Pertuan Agong.

Badan Eksekutif pula bertanggungjawab melaksanakan undang-undang serta dasar kerajaan. Badan ini diketuai oleh Perdana Menteri yang dibantu oleh Jemaah Menteri (Kabinet). Setiap kementerian dipimpin oleh seorang menteri yang bertanggungjawab melaksanakan dasar serta program kerajaan mengikut bidang tugas masing-masing.

Badan Kehakiman berperanan mentafsir undang-undang, menegakkan keadilan dan mempertahankan Perlembagaan Persekutuan. Badan ini diketuai oleh Ketua Hakim Negara, manakala kuasa kehakiman dilaksanakan melalui Mahkamah Atasan dan Mahkamah Bawahan. Sistem kehakiman memastikan setiap pertikaian diselesaikan secara adil berdasarkan undang-undang tanpa dipengaruhi oleh mana-mana pihak.

Badan Perundangan



Untuk Melihat Kandungan Sejarah SPM Tingkatan 4 dan 5 yang lain klik di sini

Badan Perundangan bertanggungjawab menggubal undang-undang di Malaysia. Di peringkat Persekutuan, fungsi ini dilaksanakan oleh Parlimen, manakala di peringkat negeri pula dilaksanakan oleh Dewan Undangan Negeri (DUN).

Parlimen merupakan badan perundangan tertinggi negara yang terdiri daripada Yang di-Pertuan Agong, Dewan Rakyat dan Dewan Negara. Parlimen berfungsi menggubal undang-undang, meminda undang-undang Persekutuan, menyemak dasar kerajaan, meluluskan perbelanjaan negara serta meluluskan sistem percukaian baharu.

Sebagai sebahagian daripada Parlimen, Yang di-Pertuan Agong berperanan memperkenankan sesuatu Rang Undang-Undang selepas diluluskan oleh Dewan Rakyat dan Dewan Negara sebelum diwartakan sebagai undang-undang.

Dewan Rakyat terdiri daripada wakil rakyat yang dipilih melalui pilihan raya. Ahli-ahlinya membahaskan, menggubal dan meluluskan rang undang-undang yang berkaitan dengan kepentingan rakyat dan negara.

Dewan Negara atau Senat pula merupakan dewan tertinggi dalam sistem perundangan negara. Dewan ini meneliti dan membahaskan setiap rang undang-undang yang telah diluluskan oleh Dewan Rakyat sebelum dikemukakan kepada Yang di-Pertuan Agong.

Di peringkat negeri, Dewan Undangan Negeri (DUN) terdiri daripada Sultan atau Yang di-Pertua Negeri sebagai Ketua Negeri, Speaker Dewan dan Ahli Dewan Undangan Negeri (ADUN). DUN bertanggungjawab menggubal undang-undang berkaitan hal ehwal negeri. Walau bagaimanapun, Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur, Putrajaya dan Labuan tidak mempunyai DUN kerana hanya diwakili oleh Ahli Parlimen.

Badan Eksekutif

Untuk Melihat Kandungan Sejarah SPM Tingkatan 4 dan 5 yang lain klik di sini



Badan Eksekutif merupakan badan yang bertanggungjawab melaksanakan undang-undang serta dasar-dasar kerajaan mengikut Perlembagaan Persekutuan. Di peringkat Persekutuan, kuasa eksekutif dijalankan oleh Jemaah Menteri (Kabinet), manakala di peringkat negeri dilaksanakan oleh Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri atau Kabinet Negeri bagi Sabah dan Sarawak.

Jemaah Menteri diketuai oleh Perdana Menteri, yang memimpin pentadbiran negara serta menyelaras pelaksanaan dasar kerajaan. Setiap menteri mengetuai kementerian masing-masing untuk melaksanakan keputusan yang telah dipersetujui oleh Kabinet.

Jemaah menteri bertugas untuk menggubal dasar negara dan melaksanakan pembangunan. 

Setiap Menteri mengetuai kementerian masing - masing bagi melaksanakan dasar kerajaan yang telah ditetapkan oleh Jemaah Menteri. 

Kabinet mengamalkan prinsip tanggungjawab bersama, iaitu setiap menteri perlu mempertahankan keputusan yang dibuat secara kolektif. Sekiranya seseorang menteri tidak bersetuju dengan dasar kerajaan, beliau perlu meletakkan jawatan sebagai anggota Jemaah Menteri.

Kuasa eksekutif para peringkat negeri terletak pada Raja atau Sultan atau Yang Di -Pertua Negeri. 

Di peringkat negeri selain itu pentadbiran diketuai oleh Menteri Besar atau Ketua Menteri, manakala kuasa eksekutif dilaksanakan melalui Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri atau EXCO (Executive Council) di Semnanjung Malaysia   atau Kabinet Negeri di Sabah dan Sarawak. 

Sistem Jemaah Menteri Kesultanan Melayu Kelantan

Untuk Melihat Kandungan Sejarah SPM Tingkatan 4 dan 5 yang lain klik di sini



Pada abad ke-19, Sultan Muhammad II memperkenalkan Sistem Jemaah Menteri bagi memperkemas dan melancarkan pentadbiran Kesultanan Melayu Kelantan. Sistem ini diwujudkan untuk memastikan urusan pemerintahan dapat dijalankan dengan lebih tersusun, cekap dan berkesan.

Sistem tersebut terdiri daripada lapan Jemaah Menteri, dan setiap jemaah dianggotai oleh empat orang pembesar yang bertanggungjawab membantu Sultan dalam menguruskan hal ehwal pentadbiran mengikut bidang tugas masing-masing.

Lapan Jemaah Menteri yang diwujudkan ialah Jemaah Penasihat Raja, Jemaah Menteri Istana, Jemaah Menteri Keadilan dan Kehakiman, Jemaah Menteri Dalam Negeri, Jemaah Menteri Luar, Jemaah Menteri Perbendaharaan, Jemaah Menteri Peperangan, serta Jemaah Menteri Pentadbiran dan Pengimarahan Negeri.

Penubuhan Sistem Jemaah Menteri ini membuktikan bahawa Kesultanan Melayu Kelantan telah memiliki sistem pentadbiran yang teratur dan sistematik sebelum kedatangan penjajah. Sistem tersebut turut menjadi asas kepada perkembangan pentadbiran moden di Malaysia.

Badan Kehakiman



Untuk Melihat Kandungan Sejarah SPM Tingkatan 4 dan 5 yang lain klik di sini

Badan Kehakiman berperanan mentafsir, melaksanakan dan menguatkuasakan undang-undang serta mempertahankan keluhuran Perlembagaan Persekutuan. Badan ini diketuai oleh Ketua Hakim Negara, manakala kuasa kehakiman dijalankan melalui sistem mahkamah.

Hakim dilantik untuk memastikan keadilan dapat ditegakkan secara bebas tanpa dipengaruhi oleh mana-mana pihak, khususnya politik. Kebebasan badan kehakiman amat penting bagi memelihara integriti sistem perundangan negara.

Selain mengadili pertikaian antara individu, badan kehakiman turut menyelesaikan pertikaian antara rakyat dengan kerajaan serta konflik antara Kerajaan Persekutuan dan Kerajaan Negeri. Sistem kehakiman Malaysia terdiri daripada Mahkamah Atasan, Mahkamah Bawahan, Mahkamah Khas, Mahkamah Syariah, serta Mahkamah Anak Negeri di Sabah dan Sarawak yang mempunyai bidang kuasa tertentu mengikut peruntukan undang-undang.

Hierarki Badan Kehakiman di Malaysia



Untuk Melihat Kandungan Sejarah SPM Tingkatan 4 dan 5 yang lain klik di sini

Sistem kehakiman di Malaysia disusun mengikut satu hierarki mahkamah bagi memastikan setiap kes dibicarakan mengikut bidang kuasa yang telah ditetapkan. Hierarki ini terbahagi kepada Mahkamah Atasan dan Mahkamah Bawahan, yang masing-masing memainkan peranan penting dalam menegakkan keadilan serta memastikan undang-undang dilaksanakan dengan adil.

Di peringkat tertinggi ialah Mahkamah Persekutuan, yang merupakan mahkamah tertinggi di Malaysia. Mahkamah ini mendengar rayuan terakhir bagi kes-kes sivil dan jenayah serta mentafsir Perlembagaan Persekutuan apabila diperlukan. Keputusannya adalah muktamad dan mengikat semua mahkamah lain.

Di bawah Mahkamah Persekutuan ialah Mahkamah Rayuan, yang berfungsi mendengar rayuan terhadap keputusan yang dibuat oleh Mahkamah Tinggi. Mahkamah ini meneliti semula keputusan tersebut bagi memastikan proses perbicaraan dijalankan dengan betul mengikut undang-undang.

Seterusnya ialah Mahkamah Tinggi Malaya serta Mahkamah Tinggi Sabah dan Sarawak. Kedua-dua mahkamah ini mempunyai bidang kuasa yang sama tetapi beroperasi mengikut kawasan masing-masing. Mahkamah Tinggi membicarakan kes-kes yang lebih serius serta mendengar rayuan daripada Mahkamah Sesyen dan Mahkamah Majistret.

Dalam kategori Mahkamah Bawahan, terdapat Mahkamah Sesyen yang mengendalikan pelbagai kes jenayah dan sivil mengikut had bidang kuasa yang ditetapkan oleh undang-undang. Mahkamah ini juga menjadi peringkat penting sebelum sesuatu kes dibawa ke Mahkamah Tinggi melalui proses rayuan.

Di peringkat paling bawah ialah Mahkamah Majistret, yang mengendalikan kebanyakan kes jenayah dan sivil yang melibatkan kesalahan atau tuntutan yang kurang serius. Mahkamah ini merupakan mahkamah yang paling hampir dengan masyarakat kerana kebanyakan kes bermula di sini sebelum dibawa ke mahkamah yang lebih tinggi jika terdapat rayuan.

Hierarki badan kehakiman ini memastikan setiap kes diadili secara teratur mengikut bidang kuasa masing-masing. Sistem tersebut juga membantu menegakkan keadilan, menjamin hak rakyat serta memastikan keluhuran Perlembagaan dan kedaulatan undang-undang sentiasa dipelihara.

Mahkamah Khas dan Mahkamah Syariah

Mahkamah Khas

Untuk Melihat Kandungan Sejarah SPM Tingkatan 4 dan 5 yang lain klik di sini



Selain mahkamah dalam hierarki biasa, Malaysia turut mempunyai beberapa Mahkamah Khas yang ditubuhkan untuk mengendalikan kes-kes tertentu mengikut bidang kuasa yang telah ditetapkan. Mahkamah-mahkamah ini berada di luar hierarki mahkamah biasa dan mempunyai fungsi yang khusus berdasarkan jenis kes yang dibicarakan.

Antara Mahkamah Khas di Malaysia ialah Mahkamah Khas Raja-Raja, Mahkamah Tentera, Mahkamah Perusahaan, Mahkamah Juvana, Mahkamah Pilihan Raya, dan Mahkamah Khas Siber. Penubuhan mahkamah-mahkamah ini membolehkan kes-kes tertentu diselesaikan dengan lebih cekap dan mengikut peruntukan undang-undang yang berkaitan.

Mahkamah Syariah

Mahkamah Syariah ialah institusi kehakiman yang mengendalikan kes-kes berkaitan agama Islam. Mahkamah ini mempunyai bidang kuasa untuk membicarakan dan menjatuhkan hukuman terhadap orang Islam bagi kesalahan yang melibatkan hukum syarak serta perkara-perkara yang diperuntukkan di bawah undang-undang negeri.

Bidang kuasa Mahkamah Syariah terhad kepada perkara-perkara yang berkaitan dengan agama Islam dan hanya melibatkan individu yang beragama Islam. Penubuhan mahkamah ini bertujuan memastikan urusan perundangan Islam dilaksanakan dengan adil serta memelihara kesucian dan keharmonian agama Islam di Malaysia.