SPM Sejarah - Tingkatan 5 Bab 5 - Pembentukan Malaysia - Reaksi Tempatan dan Negara Jiran terhadap Gagasan Malaysia

Untuk Keseluruhan topik tingkatan 4 dan 5 SPM Sejarah Klik di sini

Pengumuman Cadangan Pembentukan Malaysia

Pada 27 Mei 1961, Tunku Abdul Rahman Putra al-Haj mengumumkan cadangan pembentukan Malaysia ketika berucap di Hotel Adelphi, Singapura. Pengumuman tersebut telah menimbulkan pelbagai reaksi daripada pihak tempatan dan negara jiran.

Penerimaan dan Penentangan terhadap Gagasan Malaysia

Cadangan pembentukan Malaysia menerima reaksi yang berbeza-beza. Terdapat pihak yang memberikan reaksi positif dan menerima baik cadangan pembentukan Malaysia, manakala terdapat juga pihak yang menentang gagasan tersebut.

Pandangan Masyarakat Tempatan

Reaksi tempatan terhadap pembentukan Malaysia melibatkan penduduk di Persekutuan Tanah Melayu, Sarawak, Sabah, Singapura dan Brunei. Setiap wilayah memberikan pandangan dan tindak balas tersendiri terhadap cadangan tersebut.

Tindak Balas Negara Jiran

Pembentukan Malaysia turut mendapat perhatian daripada negara-negara jiran. Antara negara yang memberikan reaksi ialah Indonesia, Filipina dan Thailand. Reaksi negara-negara tersebut berbeza mengikut pandangan masing-masing terhadap gagasan pembentukan Malaysia.

Pihak yang Memberikan Reaksi Awal

Secara keseluruhannya, reaksi awal terhadap Gagasan Malaysia boleh dibahagikan kepada dua kumpulan utama. Reaksi tempatan melibatkan Persekutuan Tanah Melayu, Sarawak, Sabah, Singapura dan Brunei, manakala reaksi negara jiran pula melibatkan Indonesia, Filipina dan Thailand.

Reaksi Penduduk dan Parti Politik di Persekutuan Tanah Melayu dan Sarawak

Untuk Keseluruhan topik tingkatan 4 dan 5 SPM Sejarah Klik di sini

Sambutan di Persekutuan Tanah Melayu

Rancangan pembentukan Malaysia mendapat sambutan yang baik daripada penduduk dan parti politik di Persekutuan Tanah Melayu. Secara prinsipnya, semua parti politik bersetuju dan menerima cadangan pembentukan Malaysia, walaupun terdapat perbezaan pendapat tentang cara pelaksanaannya. Dalam usaha menjayakan rancangan tersebut, Tunku Abdul Rahman Putra al-Haj turut mendapat sokongan daripada UMNO.

Pelbagai Pandangan di Sarawak

Di Sarawak, rancangan pembentukan Malaysia menerima pelbagai reaksi daripada pemimpin dan penduduk tempatan. Terdapat parti politik yang menyokong pembentukan Malaysia sejak awal, manakala sebahagian yang lain pada mulanya menentang sebelum mengubah pendirian.

Parti yang Menyokong Pembentukan Malaysia

Barisan Rakyat Jati Sarawak (BARJASA) yang dipimpin oleh Datuk Patinggi Abdul Rahman Ya'kub dan Datu Tuanku Haji Bujang Tuanku Othman menyokong rancangan pembentukan Malaysia. Sokongan turut diberikan oleh Parti Negara Sarawak (PANAS) pimpinan Datu Bandar Abang Haji Mustapha, Parti Pesaka Anak Sarawak (PESAKA) yang dipimpin oleh Temenggung Jugah anak Barieng, serta Sarawak Chinese Association (SCA).

Parti yang Menentang pada Peringkat Awal

Pada peringkat awal, Sarawak United People's Party (SUPP) yang dipimpin oleh Ong Kee Hui dan Sarawak National Party (SNAP) yang diketuai oleh Stephen Kalong Ningkan menentang cadangan pembentukan Malaysia.

Perubahan Pendirian SNAP

Walaupun SNAP pada mulanya menentang rancangan tersebut, parti itu kemudiannya memberikan sokongan terhadap pembentukan Malaysia. Perubahan pendirian ini dibuat berdasarkan cadangan daripada Jawatankuasa Setia Kawan Malaysia (JSKM).

Perkembangan Parti Politik di Sarawak

Sarawak United People's Party (SUPP) ditubuhkan pada Jun 1959 di bawah pimpinan Ong Kee Hui. Parti Negara Sarawak (PANAS) pula ditubuhkan pada April 1960 dan dipimpin oleh Dato' Bandar Abang Haji Mustapha.

Sarawak National Party (SNAP) ditubuhkan pada April 1961 dengan Stephen Kalong Ningkan sebagai pemimpinnya. Seterusnya, Barisan Rakyat Jati Sarawak (BARJASA) ditubuhkan pada Disember 1961 dan dipimpin oleh Datuk Patinggi Abdul Rahman Ya'kub bersama-sama Datu Tuanku Haji Bujang Tuanku Othman.

Pada Julai 1962, Sarawak Chinese Association (SCA) ditubuhkan di bawah pimpinan William Tan. Kemudian, pada Ogos 1962, Parti Pesaka Anak Sarawak (PESAKA) ditubuhkan dengan Temenggung Jugah anak Barieng sebagai pemimpinnya.

Penyatuan Parti Politik untuk Menyokong Malaysia

Pada Oktober 1962, lima parti politik Sarawak, iaitu PANAS, SNAP, BARJASA, SCA dan PESAKA, bergabung untuk membentuk Parti Perikatan Sarawak bagi memberikan sokongan terhadap pembentukan Malaysia.

Seterusnya, pada Januari 1963, parti-parti politik di Sarawak membentuk sebuah gabungan yang menyokong pembentukan Malaysia dan dikenali sebagai Sarawak Alliance.

Reaksi Penduduk dan Parti Politik di Sabah

Untuk Keseluruhan topik tingkatan 4 dan 5 SPM Sejarah Klik di sini

Kebimbangan Awal Penduduk Sabah

Pada peringkat awal, penduduk Sabah berasa curiga dan bimbang terhadap cadangan pembentukan Malaysia. Ketika itu, Sabah sedang mengalami perkembangan dalam kegiatan perdagangan, manakala sistem perkhidmatan awam semakin bertambah baik. Penduduk juga bebas menjalankan kegiatan harian mereka dan kehadiran pasukan tentera British memberikan jaminan keselamatan. Oleh sebab keadaan tersebut, sebahagian penduduk berpendapat bahawa Sabah tidak mempunyai keperluan untuk bergabung dalam pembentukan Malaysia.

Kemunculan Parti Politik Menjelang Pembentukan Malaysia

Menjelang pembentukan Malaysia, beberapa parti politik utama mula ditubuhkan di Sabah. Antaranya ialah The United National Kadazan Organization (UNKO), United Sabah National Organization (USNO), Pasok Momogun dan SCA. Penubuhan parti-parti ini memperlihatkan perkembangan kegiatan politik di Sabah ketika rancangan pembentukan Malaysia sedang dibincangkan.

Sokongan USNO terhadap Gagasan Malaysia

USNO yang dipimpin oleh Datu Mustapha Datu Harun merupakan antara parti yang memberikan sokongan terhadap idea pembentukan Malaysia sejak peringkat awal. Sokongan tersebut menjadi sebahagian daripada perkembangan politik Sabah ke arah penyertaan dalam Malaysia.

Pembentukan Sabah Alliance

Pada Ogos 1962, beberapa parti politik di Sabah bergabung untuk membentuk sebuah gabungan yang menyokong pembentukan Malaysia, dikenali sebagai Sabah Alliance. Gabungan tersebut terdiri daripada UNKO, USNO, United Pasok Momogun (UPKO), Democratic Party dan Sabah Indian Congress.

Penentangan Awal terhadap Cadangan Malaysia

Cadangan pembentukan Malaysia pada awalnya mengejutkan sebahagian pemimpin dan penduduk Sabah. Mereka berhasrat untuk memperoleh kemerdekaan secara berasingan atau membentuk sebuah Kesatuan Negeri-negeri Borneo yang merdeka. Kebanyakan penduduk Sabah ketika itu turut menganggap Tanah Melayu sebagai wilayah yang terasing, sama seperti pandangan mereka terhadap Indonesia dan Filipina.

Kebimbangan terhadap Perubahan Politik

Sebahagian penduduk Sabah turut mempersoalkan kemampuan pemimpin tempatan untuk menyesuaikan diri dengan kegiatan politik, pilihan raya dan sistem berkerajaan sendiri yang telah diamalkan di Singapura dan Tanah Melayu. Perubahan tersebut dianggap sebagai sesuatu yang baharu bagi pemimpin dan penduduk Sabah.

Masalah Jarak dengan Kerajaan Persekutuan

Selain persoalan politik, jarak antara Sarawak dan Sabah dengan Kuala Lumpur turut menimbulkan kebimbangan. Faktor jarak ini dianggap boleh memberikan kesan terhadap hubungan serta urusan pentadbiran antara wilayah Borneo dengan Kerajaan Persekutuan.

Penubuhan Barisan Bersatu

Disebabkan kebimbangan terhadap rancangan pembentukan Malaysia, beberapa pemimpin di Borneo membentuk Barisan Bersatu (United Front) pada 9 Ogos 1961 untuk mencabar rancangan tersebut. Barisan Bersatu dianggotai oleh Ong Kee Hui, Pengerusi SUPP, A.M. Azahari daripada Parti Rakyat Brunei dan Donald Stephens daripada UNKO.

Perkembangan Parti Politik di Sabah

The United National Kadazan Organization (UNKO) ditubuhkan pada tahun 1961. Pada tahun yang sama, Democratic Party dan United Sabah National Organization (USNO) turut ditubuhkan. Kemunculan parti-parti tersebut menunjukkan perkembangan kegiatan politik di Sabah menjelang pembentukan Malaysia.

Pada tahun 1962, beberapa lagi parti politik ditubuhkan, iaitu United Nasional Pasok Momogun dan United Party. Dalam tahun yang sama, Borneo Utara National Party (BUNAP) dibentuk hasil gabungan Democratic Party dengan United Party.

Reaksi Penduduk dan Parti Politik di Singapura

Untuk Keseluruhan topik tingkatan 4 dan 5 SPM Sejarah Klik di sini

Sokongan PAP terhadap Pembentukan Malaysia

People's Action Party (PAP) yang dipimpin oleh Lee Kuan Yew menyambut baik cadangan pembentukan Malaysia. Parti tersebut memberikan sokongan terhadap rancangan untuk menggabungkan Singapura dalam Malaysia.

Pendirian Parti Buruh Singapura

Parti Buruh Singapura turut bersetuju dengan cadangan pembentukan Malaysia. Walau bagaimanapun, parti tersebut berpendapat bahawa proses untuk melaksanakan gabungan itu bukanlah sesuatu yang mudah.

Sokongan Golongan Pedagang dan Pengusaha Industri

Golongan pedagang dan pengusaha industri di Singapura turut menyokong pembentukan Malaysia. Mereka melihat pembentukan Malaysia sebagai peluang untuk mewujudkan pasaran yang lebih luas bagi perkembangan industri dan kegiatan perniagaan mereka.

Penentangan Parti Rakyat Singapura

Berbeza dengan pihak yang menyokong, Parti Rakyat Singapura mengambil pendirian untuk menentang gagasan pembentukan Malaysia.

Bantahan Barisan Sosialis

Barisan Sosialis turut menentang pembentukan Malaysia kerana menganggap rancangan tersebut sebagai satu bentuk penjajahan baharu. Parti ini juga mencadangkan supaya pandangan rakyat Singapura diperoleh terlebih dahulu sebelum Singapura menyertai Malaysia.

Reaksi Pemimpin dan Penduduk Brunei

Untuk Keseluruhan topik tingkatan 4 dan 5 SPM Sejarah Klik di sini

Sambutan Sultan Brunei terhadap Gagasan Malaysia

Sultan Brunei, Sultan Omar Ali Saifuddin, mengalu-alukan cadangan pembentukan Malaysia. Pada peringkat awal, rakyat Brunei turut menunjukkan minat untuk menyertai gabungan tersebut. Namun begitu, mereka berhasrat supaya Brunei mencapai kemerdekaan terlebih dahulu sebelum menyertai Malaysia.

Penentangan Parti Rakyat Brunei

Parti Rakyat Brunei yang dipimpin oleh A.M. Azahari menentang cadangan pembentukan Malaysia. Parti tersebut lebih berminat untuk menggabungkan Brunei, Sarawak, Sabah dan Kalimantan Utara dalam sebuah kesatuan.

Pandangan A.M. Azahari terhadap Pembentukan Malaysia

A.M. Azahari berpendapat bahawa pembentukan Malaysia merupakan satu cara bagi kerajaan British mengekalkan pengaruhnya di rantau tersebut. Menurut pandangannya, langkah itu membolehkan British terus menguasai kepentingan ekonomi dan menjamin keselamatan mereka.

Kebimbangan terhadap Kekayaan Brunei

Pihak yang menentang pembentukan Malaysia turut bimbang bahawa Brunei akan kehilangan sebahagian besar kekayaannya sekiranya menyertai gabungan Malaysia. Kebimbangan ini menjadi antara faktor yang mendorong penentangan terhadap cadangan tersebut.

Reaksi Indonesia terhadap Gagasan Malaysia

Untuk Keseluruhan topik tingkatan 4 dan 5 SPM Sejarah Klik di sini

Pendirian Awal Kerajaan Indonesia

Pada peringkat awal rancangan pembentukan Malaysia, kerajaan Indonesia tidak menunjukkan penentangan terhadap gagasan tersebut. Hal ini menunjukkan bahawa cadangan pembentukan Malaysia pada mulanya diterima tanpa bantahan oleh Indonesia.

Sambutan Pemimpin Indonesia

Beberapa pemimpin utama Indonesia turut memberikan reaksi positif terhadap idea pembentukan Malaysia. Dr. Mohammad Hatta, Naib Presiden Indonesia, dan Dr. Subandrio, Menteri Luar Indonesia, telah mengalu-alukan idea pembentukan Malaysia pada peringkat awal.

Reaksi Thailand terhadap Gagasan Malaysia

Untuk Keseluruhan topik tingkatan 4 dan 5 SPM Sejarah Klik di sini

Penerimaan Kerajaan Thailand

Kerajaan Thailand memberikan reaksi yang positif terhadap rancangan pembentukan Malaysia. Thailand turut menerima dan menyambut baik idea pembentukan Malaysia.

Kepentingan terhadap Keamanan Serantau

Kerajaan Thailand berpandangan bahawa pembentukan Malaysia dapat memperkukuh usaha untuk mewujudkan dan mengekalkan keamanan di rantau Asia Tenggara. Oleh itu, gagasan tersebut dilihat memberikan kesan positif terhadap kestabilan serantau.

Reaksi Filipina terhadap Gagasan Malaysia

Untuk Keseluruhan topik tingkatan 4 dan 5 SPM Sejarah Klik di sini

Penentangan Filipina terhadap Pembentukan Malaysia

Presiden Diosdado Pangan Macapagal mengambil pendirian menentang pembentukan Malaysia. Penentangan tersebut berkait dengan tuntutan Filipina terhadap wilayah Sabah.

Pendirian Persekutuan Tanah Melayu terhadap Tuntutan Sabah

Bagi kerajaan Persekutuan Tanah Melayu, isu tuntutan Filipina terhadap Sabah dianggap sebagai perkara yang berada di bawah urusan kerajaan British.