SPM Tasawwur Islam – Tingkatan 4 Pelajaran 2

Akidah Menurut Islam-Konsep Akidah

Untuk keseluruhan  Topik Tasawwur Islam Tingkatan 4 dan 5 Klik di sini 

Akidah merupakan asas kepercayaan seorang Muslim. Akidah yang benar melahirkan keyakinan yang kukuh terhadap Allah SWT serta segala perkara yang telah ditetapkan dalam ajaran Islam.

Pengertian Akidah

Dari segi bahasa:

Perkataan akidah berasal daripada perkataan Arab ‘aqada yang membawa maksud mengikat atau menyimpul.

Dari segi istilah:

Akidah ialah keyakinan yang teguh terhadap kewujudan Allah SWT dan sifat-sifat kesempurnaan-Nya berdasarkan dalil naqli dan aqli.

• Dalil naqli ialah dalil yang bersumberkan al-Quran dan al-Sunnah.
• Dalil aqli ialah bukti yang dapat difahami melalui pemikiran dan pertimbangan akal yang benar.

Akidah Islam merangkumi tiga konsep utama, iaitu Ketuhanan (Ilahiyyah), Kenabian dan Kerasulan (Nubuwwah), serta Perkara-perkara Ghaib (Ghaibiyyah).

1. Ketuhanan (Ilahiyyah)

Ilahiyyah ialah perkara yang berkaitan dengan kepercayaan dan keyakinan terhadap Allah SWT. Ia merangkumi nama, zat, sifat dan perbuatan Allah SWT.

A. Nama-nama Allah SWT

Allah SWT mempunyai nama-nama yang indah dan sempurna yang dikenali sebagai Asma’ al-Husna.

Nama Allah SWT menggambarkan kebesaran dan kesempurnaan-Nya. Namun, nama yang paling agung ialah Allah.

👉 Mengenali nama-nama Allah SWT membantu manusia memahami kebesaran-Nya dan meningkatkan rasa cinta serta takut kepada-Nya.

B. Zat Allah SWT

Setiap mukalaf wajib meyakini bahawa Allah SWT benar-benar wujud.

Walau bagaimanapun, hakikat sebenar zat Allah SWT tidak mampu diketahui atau digambarkan oleh akal manusia.

👉 Oleh itu, manusia wajib beriman kepada kewujudan Allah SWT tanpa cuba menyamakan-Nya dengan makhluk.

C. Sifat-sifat Allah SWT

Allah SWT mempunyai sifat kesempurnaan yang tidak terbatas jumlahnya.

Antara sifat yang wajib diketahui oleh umat Islam ialah:

• 20 sifat wajib – sifat kesempurnaan yang pasti ada pada Allah SWT.
• 20 sifat mustahil – sifat kekurangan yang mustahil ada pada Allah SWT.
• 1 sifat harus – Allah SWT berkuasa melakukan atau tidak melakukan sesuatu perkara yang harus berdasarkan kehendak-Nya.

👉 Memahami sifat Allah SWT dapat mengukuhkan keyakinan terhadap kekuasaan dan kesempurnaan-Nya.

D. Perbuatan (Af‘al) Allah SWT

Segala perbuatan Allah SWT berlaku dengan penuh kebijaksanaan dan keadilan.

Perbuatan-Nya berdasarkan:

• Qudrat – kekuasaan Allah SWT.
• Iradat – kehendak Allah SWT.

👉 Tiada sesuatu pun yang berlaku di alam ini di luar pengetahuan dan kekuasaan Allah SWT.

2. Kenabian dan Kerasulan (Nubuwwah)

Nubuwwah merujuk kepada perkara yang berkaitan dengan nabi dan rasul yang dipilih oleh Allah SWT untuk membimbing manusia.

Para rasul menerima wahyu daripada Allah SWT dan menyampaikan ajaran-Nya kepada umat manusia.

Sifat-sifat Wajib bagi Rasul

1. Al-Siddiq – Benar

Para rasul sentiasa berkata benar dan tidak pernah berdusta dalam menyampaikan ajaran Allah SWT.

2. Al-Amanah – Amanah

Para rasul sentiasa menjaga kepercayaan dan melaksanakan tanggungjawab yang diberikan oleh Allah SWT.

3. Al-Tabligh – Menyampaikan

Para rasul menyampaikan semua wahyu dan ajaran Allah SWT kepada umat manusia tanpa menyembunyikannya.

4. Al-Fatanah – Bijaksana

Para rasul mempunyai kebijaksanaan yang tinggi dalam menyampaikan dakwah dan menyelesaikan masalah umat.

Sifat-sifat Mustahil bagi Rasul

Sifat mustahil ialah sifat yang tidak mungkin terdapat pada para rasul kerana bertentangan dengan sifat wajib mereka.

1. Al-Kizb – Bohong

Mustahil bagi para rasul berdusta atau menyampaikan sesuatu yang tidak benar.

2. Al-Khianah – Pecah Amanah

Mustahil bagi para rasul mengkhianati tanggungjawab yang diberikan oleh Allah SWT.

3. Al-Kitman – Menyembunyikan

Mustahil bagi para rasul menyembunyikan wahyu yang diperintahkan untuk disampaikan.

4. Al-Baladah – Bodoh

Mustahil bagi para rasul mempunyai sifat bodoh yang menghalang mereka daripada melaksanakan tugas kerasulan.

Sifat Harus bagi Rasul

Para rasul juga mempunyai sifat-sifat manusia biasa yang tidak menjejaskan kedudukan mereka sebagai utusan Allah SWT.

Antaranya:

• Makan dan minum.
• Tidur dan berehat.
• Berkahwin.
• Mempunyai keluarga.

👉 Sifat-sifat ini menunjukkan bahawa para rasul ialah manusia yang dipilih oleh Allah SWT, bukannya makhluk yang mempunyai sifat ketuhanan.

Kitab-kitab Allah SWT

Allah SWT menurunkan kitab kepada para rasul sebagai petunjuk dan panduan kepada manusia.

Empat kitab utama ialah:

1. Zabur

Diturunkan kepada Nabi Daud a.s.

2. Taurat

Diturunkan kepada Nabi Musa a.s.

3. Injil

Diturunkan kepada Nabi Isa a.s.

4. Al-Quran

Diturunkan kepada Nabi Muhammad SAW.

👉 Al-Quran merupakan kitab terakhir yang menjadi panduan umat manusia.

Tujuan Perutusan Nabi dan Rasul

1. Mengajak manusia mentauhidkan Allah SWT

Para rasul menyeru manusia supaya hanya menyembah Allah SWT dan tidak menyekutukan-Nya dengan sesuatu yang lain.

2. Membimbing manusia melakukan ibadah dengan betul

Para rasul menerangkan cara beribadah yang benar berdasarkan wahyu Allah SWT.

3. Menunjukkan cara hidup yang benar dan lengkap

Ajaran para rasul membimbing manusia dalam aspek akidah, ibadah, akhlak dan kehidupan bermasyarakat.

4. Membentuk akhlak manusia

Para nabi dan rasul menjadi contoh kepada manusia dalam mengamalkan sifat terpuji seperti jujur, amanah dan sabar.

5. Menyampaikan perintah dan larangan Allah SWT

Para rasul menerangkan perkara yang diperintahkan serta perkara yang wajib dijauhi oleh manusia.

6. Membimbing manusia menuju kebahagiaan akhirat

Ajaran yang disampaikan oleh para rasul membantu manusia memperoleh keredaan Allah SWT dan keselamatan di akhirat.

3. Perkara-perkara Ghaib (Ghaibiyyah)

Ghaibiyyah ialah perkara yang tidak dapat dilihat dengan mata kasar, tersembunyi daripada manusia dan tidak dapat diketahui melalui pancaindera semata-mata.

Pengetahuan tentang perkara ghaib diperoleh melalui wahyu yang sahih, iaitu al-Quran dan al-Sunnah.

Oleh itu, umat Islam wajib mempercayai perkara ghaib yang telah dikhabarkan oleh Allah SWT melalui para nabi dan rasul.

Contoh Perkara Ghaib

1. Malaikat

Makhluk Allah SWT yang diciptakan daripada cahaya dan sentiasa melaksanakan perintah-Nya.

2. Jin, Iblis dan Syaitan

Makhluk ghaib yang kewujudannya dinyatakan melalui wahyu.

3. Qada’ dan Qadar

Segala ketentuan dan ketetapan Allah SWT terhadap makhluk-Nya.

4. Alam Barzakh

Alam yang menjadi tempat manusia selepas kematian sehingga tibanya hari kebangkitan.

5. Hari Kiamat

Hari berakhirnya kehidupan dunia dan musnahnya alam.

6. Mahsyar

Tempat manusia dihimpunkan selepas dibangkitkan untuk menghadapi pengadilan Allah SWT.

7. Hisab

Proses pengiraan dan penilaian terhadap segala amalan manusia.

8. Titian Sirat

Titian yang berkaitan dengan perjalanan manusia pada hari akhirat.

9. Syurga

Tempat ganjaran yang disediakan oleh Allah SWT untuk hamba-Nya yang beriman dan taat.

10. Neraka

Tempat balasan bagi mereka yang menerima hukuman Allah SWT di akhirat.

Dalil Berkaitan Perutusan Rasul

Allah SWT menjelaskan bahawa setiap umat telah diutuskan seorang rasul untuk menyeru manusia supaya menyembah Allah SWT dan menjauhi taghut.

Surah al-Nahl, ayat 36 menjelaskan bahawa Allah SWT mengutus rasul kepada setiap umat dengan seruan supaya menyembah Allah SWT dan menjauhi taghut.

👉 Ayat ini menunjukkan bahawa asas dakwah semua rasul ialah tauhid, iaitu mengesakan Allah SWT dan menjauhkan diri daripada segala bentuk penyembahan selain-Nya.

Ringkasan Mudah Hafal

Konsep Akidah

Fokus Utama

Ilahiyyah

Allah SWT – nama, zat, sifat dan perbuatan-Nya

Nubuwwah

Nabi, rasul, sifat mereka, kitab dan tujuan perutusan

Ghaibiyyah

Perkara ghaib yang diketahui melalui wahyu

📌 Formula hafalan:

Akidah = Ilahiyyah + Nubuwwah + Ghaibiyyah

Soalan & Jawapan (Q&A)

1. Apakah maksud akidah dari segi bahasa?

Akidah berasal daripada perkataan Arab ‘aqada yang bermaksud mengikat atau menyimpul.

2. Apakah maksud akidah dari segi istilah?

Keyakinan yang teguh terhadap kewujudan Allah SWT dan sifat-sifat kesempurnaan-Nya berdasarkan dalil naqli dan aqli.

3. Nyatakan tiga konsep utama akidah Islam.

Ilahiyyah, Nubuwwah dan Ghaibiyyah.

4. Apakah empat perkara yang termasuk dalam Ilahiyyah?

Nama-nama Allah SWT, zat Allah SWT, sifat-sifat Allah SWT dan perbuatan Allah SWT.

5. Nyatakan empat sifat wajib bagi rasul.

Al-Siddiq, Al-Amanah, Al-Tabligh dan Al-Fatanah.

6. Apakah empat sifat mustahil bagi rasul?

Al-Kizb, Al-Khianah, Al-Kitman dan Al-Baladah.

7. Berikan contoh sifat harus bagi rasul.

Makan, tidur, berkahwin dan berkeluarga.

8. Nyatakan empat kitab dan rasul yang menerimanya.

Zabur – Nabi Daud a.s.; Taurat – Nabi Musa a.s.; Injil – Nabi Isa a.s.; dan al-Quran – Nabi Muhammad SAW.

9. Apakah tujuan utama perutusan para rasul?

Menyeru manusia mentauhidkan Allah SWT, mengajar cara ibadah yang betul dan menunjukkan cara hidup yang benar.

10. Apakah maksud Ghaibiyyah?

Perkara yang tidak dapat dilihat dengan mata kasar dan diketahui melalui wahyu yang sahih.

11. Berikan lima contoh perkara ghaib.

Malaikat, jin, qada’ dan qadar, hari kiamat dan syurga.

12. Apakah pengajaran Surah al-Nahl ayat 36?

Manusia hendaklah menyembah Allah SWT sahaja dan menjauhi taghut.

Untuk keseluruhan  Topik Tasawwur Islam Tingkatan 4 dan 5 Klik di sini