SPM Sejarah - Tingakatan 4 Bab 2- Kebangkitan Nasionalisme- Nasionalisme di Asia Tenggara

Untuk Melihat Kandungan Sejarah SPM Tingkatan 4 dan 5 yang lain klik di sini 

Perkembangan nasionalisme di Asia Tenggara berakar umbi daripada gerakan membebaskan diri daripada penjajahan kuasa Barat. Kebangkitan ini jelas berlaku di beberapa buah negara seperti Filipina, Burma (Myanmar), Vietnam dan Indonesia apabila rakyat tempatan bangkit menentang penguasaan asing.

Namun begitu, nasionalisme di Thailand mempunyai ciri yang berbeza. Gerakan nasionalisme di negara tersebut tidak berbentuk penentangan bersenjata, sebaliknya menumpukan usaha pembaharuan dalam sistem pentadbiran bagi mengekalkan kedaulatan negara daripada ancaman imperialisme Barat.

Untuk Melihat Kandungan Sejarah SPM Tingkatan 4 dan 5 yang lain klik di sini 
​

SPM Sejarah- Tingkatan 4 Bab 2 -Kebangkitan Nasionalisme-Nasionalisme di Jepun

Untuk Melihat Kandungan Sejarah SPM Tingkatan 4 dan 5 yang lain klik di sini 

Nasionalisme di Jepun digerakkan oleh pemerintah negara tersebut hasil kesedaran untuk mencapai kemajuan dan mengelakkan ancaman imperialisme Barat. Pemerintah Jepun menyedari bahawa kelemahan negara akan membuka ruang kepada penjajahan kuasa asing.


Kesedaran ini mendorong Maharaja Meiji untuk melancarkan satu gerakan pemulihan negara yang dikenali sebagai Pemulihan Meiji. Gerakan ini menekankan usaha pemodenan Jepun dengan mencontohi model Barat supaya negara tersebut dihormati dan dipandang setara oleh kuasa Barat.


Peranan Semangat Bushido

Dalam era Pemulihan Meiji, prinsip dan semangat bushido dijadikan asas utama dalam pembinaan nasionalisme dalam kalangan rakyat dan pemerintah Jepun. Nilai-nilai ini berfungsi untuk membentuk disiplin, kesetiaan dan jati diri bangsa Jepun.


Semangat bushido menekankan sikap sanggup menghadapi risiko, bersungguh-sungguh dalam mencapai cita-cita serta kesediaan untuk berkorban demi melaksanakan tanggungjawab terhadap ketua dan negara. Nilai ini memperkukuh semangat nasionalisme dan ketaatan rakyat kepada pemerintah.

Kesan Pemulihan Meiji

Pemulihan Meiji melibatkan pembaharuan menyeluruh dalam semua aspek kehidupan, termasuk politik, ekonomi, sosial dan ketenteraan. Hasil pembaharuan ini, Jepun berjaya muncul sebagai sebuah negara perindustrian yang moden dan memiliki kekuatan ketenteraan yang besar.


Menjelang awal abad ke-20, Jepun diiktiraf sebagai salah satu kuasa tentera yang kuat di Asia. Namun, desakan ekonomi serta pengaruh nasionalisme melampau dalam kalangan golongan tentera akhirnya mendorong Jepun bertindak sebagai kuasa imperialisme di Asia.

Untuk Melihat Kandungan Sejarah SPM Tingkatan 4 dan 5 yang lain klik di sini 
​

SPM Sejarah -Tingkatan 4 Bab 2- Kebangkitan Nasionalisme- Empayar Uthmaniyah dan Mesir

Untuk Melihat Kandungan Sejarah SPM Tingkatan 4 dan 5 yang lain klik di sini 

Nasionalisme di Empayar Uthmaniyah dan Mesir muncul akibat kesedaran untuk mempertahankan sistem pemerintahan Islam dan agama Islam daripada ancaman imperialisme Barat pada abad ke-19. Ancaman ini mendorong kebangkitan semangat perjuangan dalam kalangan umat Islam.


Kesedaran tersebut telah mencetuskan dua gerakan utama, iaitu gerakan Pan-Islamisme dan gerakan Islah, yang bertujuan memperkukuh perpaduan serta memperbaharui masyarakat Islam.


Gerakan Pan-Islamisme

Gerakan Pan-Islamisme diasaskan untuk menyatukan umat Islam dalam menghadapi ancaman penjajahan Barat. Pada tahun 1883, Sayyid Jamal al-Din al-Afghani telah menubuhkan sebuah kumpulan yang dikenali sebagai al-Urwah al-Wuthqa yang bermaksud “Ikatan yang Kuat”.


Penubuhan kumpulan ini bertujuan untuk memperkukuh rasa persaudaraan sesama umat Islam serta membawa mereka ke arah kemajuan. Bagi menyebarkan idea Pan-Islamisme, pertubuhan ini telah menerbitkan akhbar al-Urwah al-Wuthqa.


Akhbar tersebut digunakan sebagai medium untuk menyeru penyatuan umat Islam di seluruh dunia supaya bangkit menentang peluasan kuasa Barat. Seruan ini menekankan kepentingan kerjasama dan solidariti umat Islam.


Pada tahun 1914, Empayar Uthmaniyah telah mengeluarkan fatwa yang menyeru umat Islam yang ditindas oleh penjajah Barat agar bangkit berjuang bersama-sama empayar tersebut. Idea Pan-Islamisme ini digerakkan oleh Khalifah Abdul Hamid II, pemerintah Empayar Uthmaniyah ketika itu.


Gerakan Pan-Islamisme mendapat sokongan umat Islam di seluruh dunia, termasuk di Tanah Melayu. Contohnya ialah kebangkitan Tok Janggut menentang British di Kelantan pada tahun 1915.

Gerakan Islah

Gerakan Islah merujuk kepada usaha pemulihan dan pembaharuan Islam dalam kalangan umat Islam. Gerakan ini dipelopori oleh Sayyid Jamal al-Din al-Afghani dan Muhammad Abduh.


Imperialisme Barat di Mesir telah menyebabkan berlakunya pertembungan budaya antara Eropah-Amerika dengan kebudayaan tempatan. Pertembungan ini membawa perubahan terhadap budaya serta tradisi kepercayaan masyarakat tempatan.


Sebagai tindak balas, Gerakan Islah menyeru umat Islam agar kembali berpegang kepada ajaran Islam yang sebenar berpandukan al-Quran dan Hadis. Gerakan ini juga menekankan usaha memperbaiki kehidupan masyarakat Islam supaya mereka dapat membebaskan diri daripada penjajahan

Untuk Melihat Kandungan Sejarah SPM Tingkatan 4 dan 5 yang lain klik di sini 
​

SPM Sejarah-Tingkatan 4 Bab 2- Kebangkitan Nasionalisme- Nasionalisme di China

Untuk Melihat Kandungan Sejarah SPM Tingkatan 4 dan 5 yang lain klik di sini 

Nasionalisme di China bertujuan untuk mempertahankan dan mengukuhkan peradaban China dalam kalangan masyarakat Cina daripada ancaman penguasaan politik serta ekonomi oleh kuasa asing. Kebangkitan ini lahir akibat kebimbangan rakyat terhadap kemerosotan kedaulatan negara.


Gerakan nasionalisme di China bermula dengan penentangan terhadap pemerintahan Dinasti Manchu atau kerajaan Manchuria. Dinasti ini dianggap sebagai pemerintah luar yang telah kehilangan mandat untuk memerintah China.


Kepercayaan masyarakat China terhadap Dinasti Manchu semakin merosot apabila kerajaan tersebut gagal menyekat kemasukan serta pengaruh Barat ke China. Kegagalan ini menyebabkan rakyat berasa terancam dari segi politik, ekonomi dan budaya.


Seterusnya, gerakan nasionalisme di China berkembang dalam bentuk penentangan terhadap campur tangan kuasa Barat. Gerakan ini bersifat anti-Barat kerana rakyat menentang pengaruh asing yang semakin meluas dalam urusan negara.


Tokoh utama yang mempelopori kebangkitan nasionalisme di China ialah Sun Yat-sen. Beliau telah memperkenalkan ideologi perjuangan yang dikenali sebagai Tiga Prinsip Rakyat atau San Min Chu-i.


Tiga Prinsip Rakyat merangkumi nasionalisme, demokrasi dan kebajikan sosial. Prinsip-prinsip ini menjadi asas kepada gerakan Revolusi China pada tahun 1911 yang berjaya menumbangkan pemerintahan Dinasti Manchu dan seterusnya menubuhkan sebuah kerajaan republik di China.

Untuk Melihat Kandungan Sejarah SPM Tingkatan 4 dan 5 yang lain klik di sini 
​

SPM Sejarah -Tingkatan 4 Bab 2 - Kebangkitan Nasionalisme-Nasionalisme di India

Untuk Melihat Kandungan Sejarah SPM Tingkatan 4 dan 5 yang lain klik di sini 

Nasionalisme di India berkembang sebagai reaksi penduduk tempatan terhadap dasar imperialisme British yang menindas. Dasar-dasar penjajah telah menjejaskan kehidupan sosial, ekonomi dan keagamaan masyarakat India.


Kebangkitan awal nasionalisme di India dapat dikesan melalui peristiwa Dahagi India 1857, yang menjadi titik permulaan kepada kesedaran nasionalisme rakyat tempatan. Gerakan nasionalisme pada peringkat awal lebih tertumpu kepada isu sosioagama.


Dalam usaha memelihara identiti tempatan, pertubuhan seperti Brahmo Samaj dan Arya Samaj ditubuhkan. Pertubuhan-pertubuhan ini memainkan peranan penting dalam memupuk kecintaan terhadap budaya tempatan sebagai tindak balas terhadap pengaruh budaya Barat.


Menjelang penghujung abad ke-19, perkembangan pendidikan Barat telah melahirkan golongan intelektual tempatan. Golongan ini memulakan gerakan nasionalisme yang lebih tersusun dan berorganisasi melalui penubuhan pertubuhan politik.


Antara pertubuhan politik utama ialah Indian National Congress dan Liga Muslim, yang berfungsi sebagai saluran untuk menyuarakan pandangan serta tuntutan rakyat India terhadap pemerintahan British.


Pada awal abad ke-20, muncul gerakan nasionalisme yang bersifat lebih keras dan radikal. Gerakan ini dipimpin oleh tokoh nasionalis seperti Bal Gangadhar Tilak dan Bipin Chandra Pal, yang menggerakkan penentangan secara militan terhadap British.


Selepas Perang Dunia Pertama, Indian National Congress mengamalkan dasar tidak bekerjasama dengan pihak British sebagai strategi menentang penjajahan. Pada masa ini, Mahatma Gandhi menjadikan konsep satyagraha sebagai asas perjuangan nasionalisme di India.


Konsep Satyagraha


Satyagraha membawa maksud berpegang teguh kepada kebenaran dan menjadi asas kepada perjuangan tanpa keganasan. Pendekatan ini menekankan penentangan secara aman, disiplin diri dan kekuatan moral dalam menentang ketidakadilan.


Kemerdekaan India dan Pakistan

Selepas Perang Dunia Kedua, Indian National Congress dan Liga Muslim telah menubuhkan sebuah jawatankuasa khas untuk merangka rancangan pembahagian India kepada dua buah negara, iaitu India dan Pakistan.


Pada 14 Ogos 1947, Pakistan diisytiharkan sebagai sebuah negara merdeka dengan Muhammad Ali Jinnah dilantik sebagai Gabenor Jeneral Pakistan.


Sehari kemudian, pada 15 Ogos 1947, India pula mencapai kemerdekaan. Jawaharlal Nehru dilantik sebagai Perdana Menteri pertama India, menandakan bermulanya era pemerintahan sendiri bagi negara tersebut.

Untuk Melihat Kandungan Sejarah SPM Tingkatan 4 dan 5 yang lain klik di sini 
​

SPM Sejarah-Tingkatan 4 Bab 2 -Kebangkitan. Nasionalisme-Perkembangan Nasionalisme di Asia

Untuk Melihat Kandungan Sejarah SPM Tingkatan 4 dan 5 yang lain klik di sini 

Perkembangan nasionalisme di Asia merupakan kesinambungan daripada idea nasionalisme yang muncul di Barat. Proses ini berlaku akibat pertembungan antara masyarakat Asia dengan bangsa Eropah, terutamanya melalui hubungan perdagangan, pendidikan dan penjajahan.


Kedatangan serta penjajahan kuasa Eropah di Asia telah membangkitkan kesedaran nasionalisme dalam kalangan penduduk tempatan. Kebangkitan ini dapat dilihat di beberapa wilayah seperti India, China, Mesir, Empayar Uthmaniyah dan Jepun, apabila rakyat mula menentang penindasan dan campur tangan kuasa asing.

Untuk Melihat Kandungan Sejarah SPM Tingkatan 4 dan 5 yang lain klik di sini 
​

SPM Sejarah - Tingkatan 4 Bab 2- Kebangkitan Nasionalisme-Revolusi Perancis (1789)

Untuk Melihat Kandungan Sejarah SPM Tingkatan 4 dan 5 yang lain klik di sini 

Revolusi Perancis tercetus hasil pengaruh idea nasionalisme yang menekankan prinsip kebebasan, persamaan dan persaudaraan. Idea-idea ini disebarkan oleh golongan pemikir Perancis seperti Jean-Jacques Rousseau dan Voltaire, yang menentang ketidakadilan dalam sistem pemerintahan beraja.


Pemikiran Jean-Jacques Rousseau

Jean-Jacques Rousseau telah menghasilkan karya The Social Contract yang menekankan kepentingan suara rakyat sebagai asas utama pemerintahan. Menurut beliau, kesejahteraan masyarakat hanya dapat dijamin apabila kerajaan dibentuk berdasarkan kehendak rakyat.


Rousseau memperkenalkan konsep “hasrat umum”, iaitu kata sepakat yang dicapai oleh rakyat yang mempunyai kesedaran politik. Hasrat umum ini melambangkan kepentingan bersama yang perlu diutamakan demi kebaikan seluruh masyarakat.


Dalam pemikirannya, kedaulatan suara rakyat dianggap lebih tinggi dan lebih penting berbanding institusi raja serta sistem birokrasi. Oleh itu, kuasa mutlak raja tidak seharusnya mengatasi kehendak rakyat.


Penentangan terhadap Pemerintahan Raja Louis XVI

Sasaran utama gerakan revolusi ialah pemerintahan autokratik Louis XVI yang memerintah dari tahun 1774 hingga 1792, serta golongan bangsawan. Golongan ini menikmati pelbagai keistimewaan dan hak istimewa, manakala rakyat pula dibebani dengan pelbagai jenis cukai.


Akibat ketidakadilan tersebut, golongan revolusi telah menyerang penjara Bastile, membebaskan tahanan politik dan seterusnya menjatuhkan pemerintahan Raja Louis XVI. Tindakan ini menjadi simbol penentangan rakyat terhadap kezaliman pemerintahan beraja.


Kesan Revolusi Perancis

Revolusi Perancis membawa kepada penubuhan Republik Perancis, sekali gus menamatkan sistem pemerintahan beraja di negara tersebut. Perubahan ini menandakan kejayaan perjuangan rakyat dalam menegakkan kedaulatan suara rakyat serta prinsip kebebasan dan persamaan dalam pentadbiran negara.

Untuk Melihat Kandungan Sejarah SPM Tingkatan 4 dan 5 yang lain klik di sini 
​

Revolusi Amerika (1776)
Untuk Melihat Kandungan Sejarah SPM Tingkatan 4 dan 5 yang lain klik di sini 

Revolusi Amerika tercetus sebagai tindak balas penduduk Amerika terhadap penjajahan British. Orang Amerika bangkit menentang kuasa British kerana pihak penjajah gagal melindungi hak serta kepentingan rakyat Amerika walaupun mereka merupakan sebahagian daripada empayar British.


Pada ketika itu, terdapat 13 buah tanah jajahan British di Amerika. Penduduk di tanah jajahan ini menentang pelbagai akta yang diperkenalkan oleh British untuk memungut cukai, antaranya Akta Pelayaran, Akta Gula, Akta Setem dan Akta Teh. Akta-akta ini dianggap membebankan dan menindas rakyat Amerika.


Penentangan semakin memuncak apabila penduduk Amerika melaungkan slogan “tiada cukai tanpa perwakilan”. Slogan ini mencerminkan bantahan rakyat Amerika terhadap tindakan British mengenakan cukai sedangkan mereka tidak mempunyai wakil dalam Parlimen British untuk menyuarakan kepentingan mereka.


Perjuangan dan Pengisytiharan Kemerdekaan Amerika

Bagi menyelaraskan perjuangan menentang British, pemimpin-pemimpin di tanah jajahan telah menubuhkan sebuah kongres yang dipimpin oleh George Washington. Kongres ini seterusnya mengisytiharkan perang terhadap British sebagai langkah memperjuangkan kemerdekaan Amerika.


Pada bulan Julai 1776, kongres telah meluluskan Perisytiharan Kemerdekaan Amerika yang ditulis oleh Thomas Jefferson. Perisytiharan ini menegaskan bahawa sekiranya sesebuah kerajaan gagal menjamin hak kehidupan, kebebasan dan kebahagiaan rakyat, maka rakyat berhak menubuhkan sebuah kerajaan baharu.



Kejayaan Revolusi dan Pembentukan Amerika Syarikat


Revolusi Amerika berakhir pada tahun 1783 apabila British mengiktiraf kemerdekaan Amerika. Pengiktirafan ini menandakan kejayaan perjuangan rakyat Amerika dalam membebaskan diri daripada penjajahan.


Selepas mencapai kemerdekaan, 13 buah bekas tanah jajahan British tersebut telah disatukan dan dinamakan sebagai Amerika Syarikat. Negara baharu ini memperkenalkan sistem pemerintahan demokrasi sebagai asas pentadbiran negara.


Info Sejarah: Jamuan Teh Boston

“Jamuan Teh Boston” merujuk kepada peristiwa penentangan penduduk Amerika terhadap Akta Teh dan monopoli British dalam perdagangan teh di Amerika. Dalam peristiwa ini, orang Amerika membuang kotak-kotak berisi teh ke laut dari kapal British yang berlabuh di Pelabuhan Boston pada tahun 1773.


Tindakan tersebut mencetuskan kemarahan pihak British dan membawa kepada tindak balas yang lebih keras. Reaksi British terhadap peristiwa ini akhirnya mencetuskan Perang Kemerdekaan Amerika.
Untuk Melihat Kandungan Sejarah SPM Tingkatan 4 dan 5 yang lain klik di sini 
​

SPM Sejarah- Tingkatan 4 Bab 2- Kebangkitan Nasionalisme-Revolusi Keagungan di England (1688)

Untuk Melihat Kandungan Sejarah SPM Tingkatan 4 dan 5 yang lain klik di sini 


Revolusi Keagungan atau Glorious Revolution di England berlaku pada tahun 1688 dan berpunca daripada keinginan rakyat serta ahli parlimen untuk menegakkan kedaulatan parlimen dan melindungi hak asasi rakyat. Revolusi ini menentang sistem pemerintahan raja yang memiliki kuasa mutlak.


Pencetus utama revolusi ini ialah tindakan Raja James II yang sering mengenepikan peranan parlimen dalam penggubalan undang-undang. Sikap baginda yang memerintah tanpa mengambil kira pandangan parlimen telah menimbulkan rasa tidak puas hati dalam kalangan ahli parlimen.


Akibatnya, ahli parlimen bangkit menentang pemerintahan Raja James II dengan mendapatkan sokongan Mary II dan suaminya, Raja William of Orange dari Belanda. Sokongan terhadap Raja James II semakin merosot sehingga memaksa baginda melarikan diri ke Perancis.


Peristiwa ini dikenali sebagai Revolusi Keagungan kerana peralihan kuasa berlaku secara aman tanpa sebarang pertumpahan darah. Pemerintahan England kemudiannya berada di bawah Raja William of Orange dan Mary II.


Semasa pemerintahan mereka, konsep kedaulatan parlimen serta sistem raja berperlembagaan telah diperkukuh. Sebagai langkah penting, Bill of Rights digubal bagi memberi kuasa utama kepada parlimen untuk menggubal undang-undang serta mengutip cukai, sekali gus mengehadkan kuasa raja.


Pemikiran John Locke




John Locke, seorang ahli falsafah Inggeris, memainkan peranan penting dalam perkembangan idea politik dan nasionalisme di Barat. Beliau telah menghasilkan sebuah karya terkenal bertajuk Two Treatises of Government yang membincangkan asas pemerintahan yang adil.


Melalui penulisannya, John Locke mempopularkan konsep raja berperlembagaan dan menolak sepenuhnya idea pemerintahan raja berkuasa mutlak. Beliau berpendapat bahawa kuasa raja perlu dihadkan oleh undang-undang.


John Locke juga menegaskan bahawa sesebuah kerajaan harus dibentuk berasaskan persetujuan bersama antara pemerintah dan rakyat. Menurut beliau, undang-undang perlu digubal bagi menjamin dan memenuhi hak asasi manusia demi kesejahteraan rakyat.

Untuk Melihat Kandungan Sejarah SPM Tingkatan 4 dan 5 yang lain klik di sini 
​

SPM Sejarah- Tingkatan 4 Bab 2-Kebangkitan Nasionalisme -Perkembangan Idea Nasionalisme di Barat

Untuk Melihat Kandungan Sejarah SPM Tingkatan 4 dan 5 yang lain klik di sini 
​
Perkembangan nasionalisme di Barat tercetus akibat penentangan rakyat terhadap sistem pemerintahan beraja yang bersifat menindas. Pemerintahan raja mutlak dianggap mengancam hak serta kebebasan rakyat, sekali gus mendorong kebangkitan kesedaran untuk menuntut perubahan dalam sistem politik.


Kebangkitan nasionalisme ini jelas dapat dilihat melalui gerakan antiraja yang berlaku di beberapa buah negara Barat. Antara contoh penting ialah Revolusi Keagungan di England dan Revolusi Perancis, yang memperlihatkan penolakan terhadap pemerintahan beraja mutlak.


Selain itu, idea nasionalisme di Barat juga berkait rapat dengan perjuangan rakyat untuk membebaskan diri daripada penjajahan kuasa asing. Revolusi Amerika merupakan contoh gerakan nasionalisme yang bertujuan mencapai kemerdekaan dan menubuhkan pemerintahan sendiri tanpa campur tangan kuasa luar.

Untuk Melihat Kandungan Sejarah SPM Tingkatan 4 dan 5 yang lain klik di sini 
​